Vize, bir ülkenin size sınırına gelip giriş talep etme izni vermesidir. Hangi vizeye başvuracağınızı seyahat amacınız belirler: tatil, iş görüşmesi, eğitim, çalışma, aile ziyareti ya da yalnızca aktarma. Yanlış türle yapılan başvuru, evraklar eksiksiz olsa bile reddedilebilir.
Bu rehberde vize türlerini sade bir dille karşılaştırıyoruz. Her tür için ayrıntılı yazılarımıza da yönlendiriyoruz. Kesin evrak listesi ve harçlar ülkeye göre değişir; başvurudan önce ilgili konsolosluğun ya da yetkili başvuru merkezinin güncel sayfasını mutlaka kontrol edin.
Kaç çeşit vize vardır?
Vizeler temelde iki gruba ayrılır: kısa süreli vizeler ve uzun süreli (ulusal) vizeler. Kısa süreli vizeler turizm, iş görüşmesi, fuar, aile ve arkadaş ziyareti, kültürel ve sportif etkinlik, sağlık ve transit amaçlarını kapsar. Schengen bölgesinde bunlar C tipi vizedir ve 180 günlük dönemde en çok 90 gün kalış hakkı verir.
Uzun süreli vizeler ise çalışma, eğitim, aile birleşimi gibi 90 günü aşan kalışlar içindir. Schengen ülkelerinde D tipi ulusal vize olarak adlandırılır ve her ülke kendi kurallarını uygular.
Turistik vize ile ticari vize arasındaki fark nedir?
Turistik vize gezi ve tatil içindir; ticari vize ise iş görüşmesi, toplantı, fuar ve seminer gibi iş amaçlı kısa ziyaretler içindir. İkisi de çalışma izni vermez. Fark, dosyada kanıtlanan amaçtadır: turistik başvuruda konaklama ve gezi planı öne çıkar, ticari başvuruda karşı taraftaki firmadan gelen davet yazısı ve sizin şirketinizin görevlendirme yazısı beklenir.
İş için gidip turistik vizeyle başvurmak, amaç ile evrak arasındaki tutarsızlık nedeniyle ret sebebi olabilir.
Öğrenci, staj ve Erasmus için hangi vize gerekir?
Eğitim süresi belirleyicidir. 90 günden kısa kurs, değişim ya da staj programları için çoğu ülkede kısa süreli vize yeterlidir. Bir dönemi ya da yılı aşan eğitimler için ulusal (D tipi) öğrenci vizesi ve çoğu zaman ardından oturum izni gerekir.
Kabul mektubu, öğrenim ücretinin ya da bursun kanıtı, konaklama ve geçim kaynağı bu dosyaların ortak evraklarıdır. Erasmus öğrencileri için hibe yazısı gelir kanıtının önemli bir parçasıdır.
Çalışma vizesi ve aile birleşimi vizesi nasıl alınır?
Her ikisi de uzun süreli ulusal vizedir ve başvuru, gideceğiniz ülkenin kurallarına göre yürür. Çalışma vizesinde süreç çoğunlukla işverenle başlar: iş sözleşmesi ya da bağlayıcı iş teklifi ve gerekiyorsa çalışma izni onayı alınır. Aile birleşiminde ise o ülkede yasal olarak yaşayan eş, ebeveyn ya da çocukla olan bağ resmî belgelerle kanıtlanır.
Bu vizelerde değerlendirme haftalar değil aylar sürebilir; dil şartı, apostil ve yeminli tercüme gibi ek gereklilikler olabilir.
Kültürel, sportif ve sağlık amaçlı vizeler nelerdir?
Bunlar kısa süreli vizenin özel amaçlı türleridir. Kültürel ve sportif vizede, etkinliği düzenleyen kurumun davet yazısı ve sizin katılımcı, sanatçı ya da sporcu olduğunuzu gösteren belge (federasyon ya da kulüp yazısı gibi) temel evraktır. Sağlık vizesinde tedaviyi yapacak sağlık kuruluşunun kabul yazısı, tahmini maliyet ve bu maliyetin nasıl karşılanacağının kanıtı istenir.
Refakatçiler için de ayrı başvuru yapılır ve hastayla bağları belgelenir.
Transit vize ne zaman gerekir?
Transit vize, başka bir ülkeye giderken aktarma yaptığınız ülkede gerekebilen vizedir. Havalimanının uluslararası transit alanından çıkmadan aktarma yapıyorsanız çoğu durumda vize gerekmez; ancak bazı ülkeler belirli vatandaşlardan havalimanı transit vizesi (A tipi) ister. Bagajınızı alıp yeniden teslim etmeniz ya da havalimanı değiştirmeniz gerekiyorsa normal giriş vizesine ihtiyaç duyarsınız.
Biletinizi almadan önce aktarma ülkesinin kuralını kontrol edin.
Doğru vize türünü nasıl seçersiniz?
Üç soruya cevap verin: Neden gidiyorsunuz, ne kadar kalacaksınız ve masrafları kim karşılıyor? Amaç vize türünü, süre kısa ya da uzun süreli vize ayrımını, masrafı karşılayan taraf ise gelir ve sponsor evraklarını belirler.
Birden fazla amacınız varsa (örneğin fuar ziyareti ve ardından tatil) ana amaca göre başvurulur ve diğer kısım dosyada açıkça anlatılır. Emin değilseniz evrak listenizi çıkarmadan önce danışmanınıza durumunuzu anlatın; yanlış türle başlamak en pahalı hatadır.